اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی؟ چند راه حل من درآوردی برای مقابله با آن

همانطور که می‌دانیم اکثراً شبکه‌های اجتماعی و پلتفرم های دیجیتال  تلاش می‌کنند که ما هر روز به آن‌ها سر بزنیم.

علت اصرار شرکت‌ها به مصرف روزانه، اسیر کردن و معتاد کردن ما به خدمات و محصولاتشان است.

مثلاً اینستاگرام ویژگی استوری (Story) را به مجموعه امکانات خود اضافه می‌کند تا ما هر روز به آن سر بزنیم.

چون محتوای استوری برخلاف پست ها بعد از چند ساعت حذف می‌شود و اگر ما یک روز به اینستاگرام سر نزنیم چند استوری را از دست دادیم.

 

چرا باید استوری اینستاگرام بعد از ۲۴ ساعت پاک شود؟ چرا سه روز نه؟ چرا یک هفته نه؟ چرا یک ماه نه؟

 

یا متمم با پیام اختصاصی  خود ما را تحریک می‌کند هر روز این پلتفرم را چک کنیم چون محتوای پیام اختصاصی هر روز عوض می‌شود و ممکن است چیزی را از دست دهیم.

 وقتی سر  زدن به یک سایت، استفاده از یک نرم افزار، چک کردن یک شبکه اجتماعی یا هر کار دیگر به فعل روزانه ما تبدیل می‌شود در طولانی مدت این کار به یک عادت یا اعتیاد منجر می‌شود.

به همین خاطر در طولانی مدت استفاده از شبکه های اجتماعی از کاری آگاهانه به یک عادت ناخودآگاه تبدیل می‌شود و بدون اینکه خودمان بدانیم وارد این شبکه ها می‌شویم  و بدون اینکه حس کنیم ساعت طولانی در آن سپری می‌کنیم

 

کارتون از Steve cutts

حال برای تغییر این عادت چه کار باید کرد؟

احتمالاً اول کاری که به ذهن معتادان شبکه های اجتماعی می‌رسد این است که به کل خودشان را از این فضا حذف کرده و قسم خورند که از فردا دیگر به هیچ عنوان طرف این شبکه ها نخواهند گشت.

ولی معمولاً از تصمیم‌ها موقت بوده و دوباره پس از مدت کوتاهی سر و کله این ابزارها در زندگی ما باز می‌شود.

به نظر می‌رسد یکی از روش اشتباه برای تغییر ، اجرای تصمیم های ناگهانی، بزرگ و انقلابی است.

اینکه همه این ابزارها و نرم افزارها از زندگی خودم حذف کنم بیشتر حذف صورت مساله است تا حل آن

به همین خاطر همانطور که قبلاً در روزشته‌ها خواندیم بهتر است به جای تغییرات انقلابی و تکانشی به فکر تغییرات بسیار ریز و کوچک باشیم تا تغییرات اثربخش بوده و در بلند مدت پایدار باقی بماند.

 

 

به همین خاطر من چند روش به ذهنم رسید که در مورد خودم یا نزدیکان به کار بستم و فکر می‌کنم تا حدی مفید بوده است.

البته اصراری به درستی یا نادرستی آن ندارم

شاید هم از دید شما مسخره و ناکارآمد به نظر برسند.

بلکه بیشتر دوست دارم در زندگی دیجیتال کارهایی بکنم که  دقیقاً برخلاف نقشه‌ای و آشی باشد که طراحان و سازندگان شبکه اجتماعی برای ما پخته‌اند. این ایده‌ها هم در این راستاست.

دوست دارم کاری که دوروف و سیستروم و امثالهم دوست ندارند انجام دهم.

چکیده حرف من این است:

هر کاری که منجر به سخت تر شدن و دشوار شدن ورود ما به شبکه های اجتماعی باشد قدمی کوچک ولی موثر برای کاهش اعتیاد ما به این نرم افزارهاست.

 

کوتاه کردن سیم شارژ گوشی

شاید در نگاه اول خنده دار به نظر برسد ولی فکر می‌کنم یک اقدام کوچک برای کاهش مصرف ما از گوشی کوتاه کردن سیم شارژ است.

هیچ گوشی برای ابد روشن و فعال نخواهد بود و بالاخره باطری آن خالی شده و نیاز به شارژ مجدد دارد. این بهترین زمانی است که می‌توانیم به مغز خودمان استراحت بدیم

مثل موتور یک ماشین که حداقل در زمان سوخت گیری و بنزین زدن خاموش می‌شود

ولی ما به مغز بیرونی مان یعنی گوشی به اندازه یک خودرو در روز استراحت نمی‌دهیم.

ما عادت داریم همزمان با شارژ از گوشی استفاده کنیم و لحظه‌ی به خود و موبایل خود اجازه نمی‌دهیم که از کار و فعالیت باز بمانند.

به خاطر این مساله شاید کوتاه کردن سیم باعث ‌شود ما حداقل در زمان شارژ از گوشی کار نکشیم

 چون زمان شارژ ممکن است چند ساعت طول بکشد مغز ما می‌تواند برای دقایقی دور از گوشی به استراحت و تمرین صبر و مقاومت بپردازد.

 

 

 

استفاده از حالت incognito در مرورگر

اکثر شبکه های اجتماعی مثل تلگرام و اینستاگرام با اینکه اپ محور mobile-first هستند و درگذشته فقط روی موبایل قابل استفاده بودند بعداً تصمیم گرفتند که روی وب حضور داشته باشند و نسخه  مخصوص وب را هم عرضه کردند.

 با اینکه امکاناتی که روی نسخه وب ارائه می‌شود بسیار محدودتر و کمتر از نسخه اپلیکیشنی است.

بسیاری از ما در محل کار یا جاهای دیگر وقتی دسترسی کمی به موبایل داریم از نسخه تحت وب  استفاده می‌کنیم و همان عادات بد موبایل گردی به لپ تاپ هم منتقل می‌شود.

شاید یکی از راه های کم کردن استفاده از شبکه‌های اجتماعی استفاده از حالت incognito روی مرورگر باشد.

حالت incognito در مروگر چیست؟

 

 

وقتی شما به صورت عادی از مرورگر خود استفاده می‌کنید پسورد و نام کاربری، کش صفحات وب، لیست دانلودها و کوکی‌ها روی مروگر ذخیره می‌شود. این کار کمک می‌کند شما در بازدید دوباره از یک سایت مجبور به وارد کردن مجدد یوزنیم و پسورد نباشید. ولی در حالت incognito هیچ کدام از این امکانات وجود ندارد.

 

محمدرضا شعبانعلی احتمالاً در حال استفاده از مروگر کروم در حالت این‌کاگ‌نیتو

 

در این حالت اطلاعات شما روی مرورگر ذخیره نمی‌شود و شما به صورت ناشناس وارد شده و به صورت ناشناس فعالیت میکنید و بدون اینکه سوابقی از شما روی مرورگر ذخیره شود خارج می‌شوید.

در این حالت در هر بار ورود به شبکه های اجتماعی دوباره مجبور هستید یوزرنیم و پسورد خود وارد کنید.

این وارد کردن مجدد باعث می‌شود ما به مصرف خودمان از شبکه های اجتماعی تا حدی آگاه شویم و بدانیم که چقدر زیاد در روز به این سایت ها سر می‌زنیم.

نحوه فعال کردن incognito روی انواع مرورگر و پیش‌فرض قرار دادن آن

استفاده از ورود دو مرحله ای

بسیاری از سایت ها و شبکه اجتماعی برای افزایش امنیت امکان ورود دو مرحله ای را در اختیار کاربران قرار می‌دهند.

یعنی شما هنگام ورود به یک شبکه اجتماعی مثل تلگرام یا اینستاگرام علاوه بر پسورد خود مجبور هستید یک کد که همزمان به شما اس ام اس می‌شود را وارد کنید.

 

 

من به مساله امنیت کار ندارم به این فکر می کنم که چطور از این خاصیت برای کنترل استفاده ام از شبکه های اجتماعی بهره ببرم؟

وورد دومرحله باعث می‌شود من در هر ورود کمی سختی و مرارت تحمل کنم و همین کار شاید لذت استفاده‌ی از شبکه های اجتماعی را کاهش دهد.

از طرفی چون گوشی و لپ تاپ و تبلت سه وسیله جداگانه هستند ارسال کد به موبایل و جستجو کردن و از طرفی تنبلی ما ممکن است منجر به این شود که فعلاً بی‌خیال استفاده از موبایل شویم.

سخت کردن پروسه ورود به شبکه های اجتماعی خود مزیت محسوب می‌شود و سوزنی به پای غول بزرگ اعتیاد به اینترنت است.

 

 

 پاک کردن اپلیکشین از روی موبایل

شاید تصمیم بگیرید هر بار پس از استفاده از شبکه ی اجتماعی آن‌را به کل از روی گوشی یا کامپیوتر خود پاک  و حذف کنید.

اگر سرعت اینرتنت شما زیاد است دوباره می‌توانید نرم افزار را از اینترنت یا اپ استور دانلود کنید و استفاده قرار دهید.

این کار دو مزیت دارد:

باعث می‌شود استفاده ما از این ابزارها از یک کار و تصمیم ناآگاهانه به یک فعالیت آگاهانه تبدیل شود.

یعنی مغز در دوراهی تصمیم‌گیری قرار می‌گیرد که آیا نرم افزار را نصب کنم یا نه؟ می‌ارزد انرژی بگذارم و بروم و آنرا نصب کنم؟

پس همیشه یا یک تصمیم مواجه هستیم که با بله یا خیر به آن پاسخ می‌دهیم و این یعنی آگاهانه کردن عادت استفاده از شبکه‌های اجتماعی.

۲- جلوی impulsivity یا تکانشی رفتار کردن ما را می‌گیرد. وقتی ناگهان تصمیم می‌گیریم یک خبر یا مطلب یا یک فحش به کسی ارسال کنم همین نبودن و گشتن و نصب دوباره نرم افزار خودش زمانی از ما گرفته و همین شاید باعث شود غلیان احساسات ما فروکش کند و تصمیم منطقی‌ترین اخذ کنیم

 

 شما چه راه‌هایی برای کاهش اعتیاد به شبکه اجتماعی پیشنهاد می‌کنید؟

[irp posts=”40″ name=”Joking with Motamem”] [irp posts=”48″ name=”New Era of Slavery”] [irp posts=”677″ name=”شبکه‌های اجتماعی، بهشتی با دیوارهای بلند”]

[irp posts=”17″ name=”شبکه های اجتماعی: عزیزم به من دروغ بگو”]

 

5 نظر در “اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی؟ چند راه حل من درآوردی برای مقابله با آن

  • ۱۳۹۶-۰۷-۰۹ در ۶:۱۰ ب٫ظ
    پیوند یکتا

    راهکارهای عملی که من از آن ها استفاده کرده ام:
    ۱- اپلیکیشن گوشی در آخرین صفحه موبایل باشد. نرم افزار کامپیوتر روی دسکتاپ و جلوی چشم نباشد.
    ۲- ناتیفیکیشن ها را غیرفعال کنیم.
    ۳- بتدریج گروه های بدردنخور و تفریحی را حذف کنیم
    ۴- برای کنترل کردن حضورمان در این فضاها، ابتدا باید این پارامتر را اندازه گیری کنیم. در وهله اول ثبت می کنم که چند بار در روز و چند ساعت را در این فضاها سپری می کنم. سپس برای کاهش پله ای میزان حضور در این فضاها هدف گذاری کنم و اقداماتی را انجام دهم.

    راهکارهایی که در کتاب “قدرت عادت” یاد گرفتم:
    ۱- باید با بررسی روزانه مشخض کنم که چه محرک هایی(زمان، مکان، شرایط محیطی و حس هایم) باعث آغاز عادتم می شوند. مثلا وقتی خسته از سر کار به خانه می رسم یا قبل از خواب یا وقتی که آیکن نرم افزار را می بینم.
    ۲- بعد از انجام کار روتین و عادت همیشگی چه پاداش هایی دریافت می کنم. مثلا تعامل با آشناها، احساس اینکه از اوضاع بیخبر نیستم، گذران وقت و رفع خستگی، خنده و سرگرمی
    ۳- در مرحله سوم باید سعی کنم با ثابت نگه داشتن محرک و پاداش، کار روتین و عادت دیگری را جایگزین کنم. مثلا بعد از اینکه از سر کار به خانه می رسم (محرک) بجای گردش در کانال های طنز تلگرام، مجله گل آقا را بخوانم و ورق بزنم ( تغییر کار روتین و عادت همیشگی) تا خستگیم رفع شود و کمی بخندم (پاداش)
    مثلا ه

    پاسخ
  • ۱۳۹۶-۰۷-۰۹ در ۱۰:۳۳ ب٫ظ
    پیوند یکتا

    ممنون علی جان از توصیه‌های مفصل و دقیق شما.
    بابت گرفتن زمان استفاده از اپ‌ها به نظرم نرم افزار Qualitytime بسیار مفید و راهگشاست.
    می‌توانیم پی ببریم که چقدر در یک روز از شبکه‌های اجتماعی استفاده می‌کنیم
    http://www.qualitytimeapp.com/
    نیم میلیون نفر آن را نصب کردند.

    پاسخ
  • ۱۳۹۶-۰۷-۱۳ در ۹:۴۱ ب٫ظ
    پیوند یکتا

    سلام علی جان….

    تا امروز برای کاهش استفاده از تلگرام، این کارها رو می‌کردم:
    *از هر گروه یا کانالی که تعداد نسبتاً زیادی پیام ناخوانده توش داشته‌باشم leave می‌دم (اگه واقعاً برام مهم می‌بود، هیچ وقت اینقدر پیام نخونده انبار نمی‌شد؛ اگر هم واقعاً مهم باشن، خب بازم وقتی برای خوندنشون ندارم پس خارج می‌شم که حداقل روی اعصاب نباشن!)
    *نوتیفیکیشن رو برای همه‌ی گروه‌ها و کانال‌ها و چت‌ها بستم. هیچ پیامی توی تلگرام برام نوتیفیکیشن نمی‌ده. صرفاً برای چندتا دونه از چت‌ها و یکی از گروه‌ها، توی Custom Notification نوتیف رو با ویبره‌ی خاصی فعال کردم که پیامایی که خیلی برام مهمه رو سریع ببینم.
    *تلگرام رو از تبلتم پاک کردم که کمک خیلی بزرگی برای تمرکز حین مطالعه‌م بود.

    برای اینستاگرام:
    *از صفحه، shortcutش رو حذف کردم.
    *پایان هر استفاده، Logout می‌کنم.
    *خودم رو (طبق Insight ای که خود نرم‌افزار داده) متعهد کرده‌بودم که فقط دو نوبت در هفته توی ساعات مشخصی پست بذارم. اکثر پست‌ها هم از قبل توی draft آماده بوده. (که البته دیدی که این مدت به خاطر کمبود وقت گاهی یکی می‌ذارم فقط)
    جالب‌تر این که برای زمان پست‌کردن مطالب reminder گذاشته‌بودم! وقتی از نرم‌افزار Logout کرده‌باشم و نوبتِ پست‌کردن هم نباشه، دلیلی نداشتم برم سمتش.
    * (شاید مهم‌ترین کارم) سری به Follow Listم زدم: صفحاتی که یادم نمی‌آمد چرا فالو کردم، و صفحاتی که پست‌های دورهمی یا با تعداد زیاد داشت (مانند ۹gag) را آنفالو کردم (خدا می‌داند با هر آنفالو بخشی از نفسم تازه‌تر می‌شد!)

    پی‌نوشت: استفاده از لاگین دو مرحله‌ای که گفتی برایم جالب بود. باید حتماً تستش کنم!

    پاسخ
  • ۱۳۹۶-۰۷-۱۳ در ۱۰:۱۲ ب٫ظ
    پیوند یکتا

    سلام مجدد!
    گفتم این حرفم را در کامنت جداگانه‌ای بنویسم چون موضوعش به کلی فرق می‌کرد: در مورد مرور ناشناس در مرورگرها که نوشتی، دلم می‌خواست چند کاربرد دیگر این قابلیت را هم اینجا بنویسم.

    همانطور که گفتی، حالت incognito یا ناشناس، اولاً اطلاعاتی از ما به سایت‌ها نمی‌دهد (اطلاعات از جمله کوکی‌ها). و ثانیاً history، کش، و کوکی‌ها را بعد از بسته‌شدن صفحه به کلی حذف می‌کند.

    به خاطر این قابلیتش وقتایی که نمی‌خوام کوکی‌ها تأثیر بذارن استفاده می‌کنم.
    مثلاً سایت رو ویرایش می‌کنم، و توی incognito به عنوان بازدیدکننده نگاه می‌کنم.

    یا می‌خوام خروجی‌های سایتی رو ببینم، بدون این که بخوام براساس فعالیتای من اونا رو اختصاصی بکنه.

    یا گاهی که توی یک سایت با دوتا اکانت بخوام باشم، در حالت عادی با یک اکانت، و در حالت ناشناس با یه اکانت دیگه وارد می‌شم.

    خلاصه که یه کم فکر کنیم، کاربردایی مهم‌تر از “ذخیره نشدنِ history” می‌شه پیدا کرد!

    پاسخ
  • ۱۳۹۶-۰۷-۱۳ در ۱۰:۲۹ ب٫ظ
    پیوند یکتا

    سلام آقای کریمی
    راهکارهایی که من استفاده می کنم:
    ۱- شاید لست سین ریسنتلی کردن وضعیت تلگراممون برای دیگران در نگاه اول خیلی خوب باشه، هیچ کس نمیبینه کِی آنلاین میشیم و می تونیم هر وقت که خواستیم، بدون اینکه کسی متوجه بشه وارد تلگرام بشیم و گاهی ناخواسته، همین قابلیت باعث میشه ما تعداد دفعات و مدت بیشتری رو در تلگرام پرسه بزنیم. برای جلوگیری از این کار من برای چند تا از دوستانم که بیشتر در تلگرام باهاشون در ارتباطم، وضعیت تلگرامم رو در حالت آنلاین قرار دادم، اینطوری هر وقت که مثلا میخوام برم کتاب بخونم و گوشیمم اون دور و بر بهم چشمک میزنه که قبل از کتاب خوندن برم تلگرام چک کنم، با این فکر که ممکنه دوستانم پیامی داده باشند و من با آنلاین شدنم مجبور بشم پیامشونو جواب بدم و موندگار شم در تلگرام، از این کار امتناع می کنم.
    ۲- معمولا وقتی با لپ تاپم کار می کنم، گوشیمو در دورترین نقطه ممکن قرار میدم تا اگه احیانا بخوام از تلگرام استفاده کنم، همین فاصله گوشی برای گرفتن کد امنیتی تلگرام، مانعم بشه.
    ۳- اما از همه مهم تر، یه جایگزین بسیار خوب برای تلگرام دارم، وبلاگ دوستان متمیم رو خیلی دوست دارم و اغلب اوقات مطالعه ی وبلاگ دوستانم رو به تلگرام ترجیح میدم. خیلی وقته که بیشتر شب ها، قبل از خواب جای پرسه زدن در تلگرام وبلاگ شما دوستان رو میخونم و لذت می برم و بیشتر یاد می گیرم.
    بابت وبلاگ و نوشته های پرمحتواتون ازتون تشکر می کنم، ممنون که اینقدر ساده و قابل فهم از محتوا و پلتفرم ها می نویسید.

    پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.